ZANIM ZACZNIEMY

Ta strona zawiera sporo tekstu i wiele technicznych aspektów pracy z obrazem. Zdajemy sobie sprawę, że nie każdy musi chcieć je wszystkie poznawać tylko po to, by jednorazowo wydrukować portret wnucząt z okazji Dnia Babci. Zamieszczone tu informacje, adresowane są głównie do osób zaawansowanych, zajmujących się fotografią czy grafiką, które chcą mieć absolutnie pełną kontrolę nad procesem druku oraz odwzorowaniem kolorystycznym.

Jeśli ktoś nie chce wchodzić tak głęboko w cały proces, a chce po prostu mieć ładny wydruk, jako pamiątkę z wakacji, czy urodzinowy prezent w formie foto-obrazu, zachęcamy do kontaktu mailowego lub telefonicznego i zdanie się na nasze doświadczenie.

MONITOR

Może to truizm, ale zanim w ogóle przystąpimy do przygotowywania materiału do wydruku, upewnijmy się że mamy poprawnie przygotowane stanowisko do pracy. Podstawowym elementem jest poprawnie skalibrowany i sprofilowany kalibratorem sprzętowym monitor. Do pracy graficznej zalecane przez nas ustawienia to:

  • Temperatura barwowa: 6500K
  • Współczynnik gamma: 2,2
  • Jasność: 100-120 cd/m2

ZARZĄDZANIE KOLOREM I PRACA Z PROFILEM BARWNYM ICC PODŁOŻA

Pracę z plikiem graficznym zaczynamy od pobrania właściwego profilu barwnego ICC dla medium, na którym zamierzamy wykonać wydruk (pliki można pobrać na dole strony). Pobrane profile ICC instalujemy w systemie operacyjnym, poprzez ich skopiowanie do następujących katalogów:

Dla systemu Windows:

C:\Windows\System32\spool\drivers\color

Dla systemu Apple OSX w zależności od indywidualnych preferencji:

Macintosh HD\Users\Username\Library\ColorCync\Profiles –profile użytkownika Username

Macintosh HD\Library\Application Support\Adobe\Color\Profiles –profile programów Adobe

Nie należy konwertować swoich plików graficznych na pobrany profil (match to profile), ani go do nich przypisywać (assign profile), a jedynie wykorzystać w trybie podglądu tzw. “softproof”, najlepiej w trybie percepcyjnym, bo w takim przeważnie wykonujemy wydruki.

Po poprawnym zainstalowaniu właściwego profilu ICC w systemie operacyjnym, wybraniu go w programie graficznym w trybie „softproof”, możemy już na etapie edycji obrazu, poprawnie skorygować jego kolorystykę pod kątem konkretnego podłoża oraz charakterystyki barwnej urządzenia drukującego (czasem poza samą instalacją systemową, należy dodatkowo aktywować profil w programie graficznym lub cyfrowej ciemni – np. w Adobe Lightroom należy zaznaczyć które profile mają być dostępne dla opcji “softproof”).

Tryb „softproof” większości aplikacji graficznych pozwala także prześledzić, które obszary obrazu znajdują się poza możliwościami kolorystycznymi drukarki i podłoża – poza ich gamutem. Będzie się tak zdarzało szczególnie w przypadku wydruku na płótnach, które ze swej natury nie mają takich możliwości reprodukcji barw jak np. papier fotograficzny. Kolory spoza gamutu, mogą zostać zinterpretowane w procesie wydruku w zależności od charakteru obrazu na kilka sposobów.

W przeważającej większości przypadków jest to tryb percepcyjny, czyli taki, w którym nacisk położony jest na zachowanie ogólnej spójności postrzegania kompozycji barwnej przez oko ludzkie (percepcja obrazu), choć absolutne kolory jako takie mogą się zmienić nawet w zakresie należącym do gamutu. Takie odwzorowanie stosuje się w przypadku druku obrazów z relatywnie dużą ilością barw spoza gamutu, lub gdy istotne szczegóły i tonalności znajdują się w obszarze barw spoza gamutu. Zasadniczo chodzi o to aby wrażenie z oglądania wydruku było jak najbliższe rzeczywistości, a nie koniecznie poszczególne kolory.

Innym trybem stosowanym w reprodukcji fotografii jest tryb kolorometryczny. Występują dwie odmiany odwzorowania kolorometrycznego – względny i absolutny. W przypadku druku fotografii najczęściej stosuje się tryb względny kolorometryczny, w którym porównywany jest punk bieli pliku graficznego z możliwościami drukarki, a kolory spoza gamutu odzwierciedlane są jako najbliższe możliwe do odwzorowania znajdujące się w przestrzeni docelowej. Innymi słowy, wszystkie kolory spoza gamutu mają jeden kolor – kolor graniczny gamutu, choć reszta obrazu zachowuje jak najwierniejsze odwzorowanie barw. Tryb absolutny kolorometryczny co do zasady działa podobnie, z tym że kolory przestrzeni źródłowej zawierające się w przestrzeni docelowej pozostają bez zmian, a kolory spoza gamutu są obcinane. Tryb kolorymetryczny stosuje się gdy w szczególny sposób zależy nam na wierności kolorów lub gdy przestrzeń poza gamutem nie niesie istotnych szczegółów obrazu.

Obraz źródłowy - intensywna czerwień znajdzie się poza gamutem drukarki

Obraz źródłowy – intensywna czerwień znajdzie się poza gamutem drukarki

Odwzorowanie barw percepcyjne - więcej szczegółów, ale zmieniła się tonacja obrazu

Odwzorowanie barw percepcyjne – więcej detali, ale inna tonacja obrazu

Odwzorowanie barw relatywne - przesunięte są odcienie, które były poza gamutem drukarki

Odwzorowanie barw relatywne – przesunięte są odcienie, które były poza gamutem drukarki

Istnieje jeszcze tryb saturacyjny, w którym priorytetem jest nasycenie kolorów, a nie ich wierna barwa. Najczęściej stosowany jest w reklamie oraz wydrukach biurowych i nie ma większego zastosowania w fotografii.

Edycji dokonujemy w taki sposób, aby obraz w trybie podglądu „softproof” wyglądał w oczekiwany przez nas sposób. Najczęściej sprowadzi się to do ustawienia odpowiedniej jasności, nasycenia kolorów i kontrastu, rzadziej manipulacji krzywymi kolorów. W przypadku kolorów spoza gamutu, warto spróbować zmniejszyć ich nasycenie. Pocieszające jest to, że wyboru samego odwzorowania podczas druku dokonuje zwykle drukarz, na podstawie analizy pliku.

UWAGA! Zawsze należy pobrać najnowsze profile ICC z naszej strony. Świat nie stoi w miejscu i my także nie. Na bieżąco staramy się podnosić jakość naszych usług, dlatego co pewien czas dokonujemy korekcyjnego re-profilowania urządzeń drukujących, tworząc nowe pliki ICC.

KADROWANIE I CZYSZCZENIE OBRAZU

Obraz powinien zostać wykadrowany w proporcjach w jakich chcemy aby został wydrukowany. W pmPRINT staramy się nie ingerować w treść drukowanych prac i ograniczamy się wyłącznie do dodrukowania, w przypadku wydruków na płótnach canvas z przeznaczeniem do oprawy na krosnach, dodatkowych powierzchni do zawinięcia na ich brzegach – tzw. galery wraps.

Czyścimy dokładnie zdjęcie. O ile zdjęcia drukowane w niewielkich formatach potrafią wybaczyć wiele artefaktów, to w przypadku druku wielkoformatowego wszystkie drobne skazy, plamy matrycy, pyłki itp. będą wyraźnie widoczne na wydruku. Warto zatem przed zleceniem druku dokładnie zweryfikować kadr, czy nie zostały na nim niepożądane „śmieci” i zawczasu je usunąć w programie graficznym.

Przykład zbędnego artefaktu - przy dużym powiększeniu śmigłowiec będzie odciągał uwagę od panoramy.

Przykład zbędnego artefaktu – przy dużym powiększeniu śmigłowiec będzie odciągał uwagę od panoramy.

Ostatnim etapem jest wyostrzenie obrazu przed wydrukiem. Stosujemy tu generalną zasadę, że im większy wydruk, tym bardziej podnosimy jego ostrość oraz im bardziej matowe medium, tym ostrzejszy powinien być obraz. Korektę ostrości zawsze wykonujemy przy powiększeniu podglądu obrazu 1:1, co pozwoli nam zobaczyć ostateczny efekt, jaki otrzymamy na wydruku.

ROZDZIELCZOŚĆ I FORMATY PLIKÓW

Przygotowany pod kątem kolorystycznym, wykadrowany i wyczyszczony obraz należy ostatecznie wyeksportować do pliku, który trafi do wydruku. Podstawową zasadą powinno być tutaj takie dobranie parametrów, aby plik zawierał jak najwięcej informacji źródłowej o obrazie, przy jak najmniejszej ingerencji w jej treść. Plik do druku najlepiej zapisać w formacie JPG, TIFF lub PDF. Plik do druku powinien być możliwie bezstratny. W żadnym przypadku nie dokonujmy kompresji plików i konwersji kolorów. Każda taka operacja, to poważna ingerencja zawartość informacyjną pliku, która może mieć wpływa na ostateczną jakość wydruku. Kompresja pliku, lub zapisywanie go w jakości niższej niż 100% będą skutkowały w utracie szczegółów, dynamiki barw oraz rozdzielczości obrazu.

Najbardziej optymalna rozdzielczość pliku do wydruku to 300 ppi, czyli 300 pixeli obrazu na każde 2,54 cm długości wydruku. W praktyce obrazy drukowane z ostrej, niezaszumionej klatki, na płótnie i na większych formatach, wyglądają dobrze nawet przy 100ppi. Generalnie, ze względu na ograniczenia sposobu widzenia ludzkiego oka, przekładającą się na odległość z jakiej oglądamy obrazy optymalną rozdzielczość konkretnego obrazu możemy wyznaczyć wg wzoru:

Rozdzielczość = 25000/(długość boku pionowego wydruku + długość boku poziomego wydruku)

Wynik zaokrąglamy do najbliższej wartości z szeregu 300ppi, 200ppi, 150ppi, 100ppi. Dla wyników przekraczających wartość 300 ppi, przyjmujemy właśnie 300 ppi.

Proszę zwrócić uwagę na różnicę pomiędzy wartościami ppi (pixels per inch) oraz znacznie wyższych dpi (dots per inch)… dla uproszczenia – jeden pixel obrazu jest zbudowany z wielu punktów wydruku. Prosimy nie dokonywać sztucznego wymuszania ilości pixeli aby powiększyć rozdzielczość obrazu. Znacznie wygodniej jest przesłać oryginalny nieprzeskalowany plik w najwyższej rozdzielczości i bez kompresji oraz wskazać w jakim formacie ma zostać wydrukowany. W pmPRINT stosujemy specjalne systemy, które korzystając z techniki fraktalowej pozwalają na relatywnie bezstratne przeskalowanie obrazu. Ocenimy przy tej okazji, czy z powierzonego materiału można wykonać wydruk w oczekiwanym formacie.

SYSTEM BARWNY PLIKU

Jakkolwiek urządzenia drukujące w rzeczywistości składają barwy z różnych konfiguracji opartych o standard CMYK, to jednak z punktu widzenia systemu operacyjnego są to urządzenia RGB. Prosimy zatem nie zmieniać systemu barwnego przygotowywanych do druku plików na system CMYK, gdyż jest to format przeznaczony do druku na maszynach poligraficznych – np. sitodruk, wydruki fleksograficzne, etc. System ten ponadto posiada znaczące ograniczenia przestrzeni barwnej w porównaniu do standardu RGB, przez co obraz może wydawać się mniej nasycony, czy wręcz szary.

Obraz źródłowy zapisany w standardzie RGB - kolory są mocne i nasycone

Obraz źródłowy zapisany w standardzie RGB – kolory są mocne i nasycone

Obraz źródłowy zapisany w standardzie CMYK - spadek nasycenia barw

Obraz źródłowy zapisany w standardzie CMYK – spadek nasycenia barw

W druku wielkoformatowym na cyfrowych drukarkach fotograficznych stosujemy wyłącznie przestrzeń kolorystyczną sRGB oraz AdobeRGB. W przypadku druku na płótnach, ze względu na ich naturalne ograniczenia przestrzeni barwnej, znacznie bezpieczniejszym formatem będzie sRGB. Format AdobeRGB lepiej sprawdzi się w wydrukach na papierach fotograficznych i papierach klasy premium. Należy w tym miejscu pamiętać, konwersja obrazu zapisanego w sRGB, np. przez cyfrowy aparat fotograficzny, do AdobeRGB nie tylko nie poszerza przestrzeni kolorystycznej, ale może negatywnie wpłynąć na szczegóły, nasycenie i odcienie barw. Generalnie złotą zasadą powinno być minimum ingerencji w oryginalny system barwny pliku.

PODSUMOWANIE

Aby dobrze przygotować plik graficzny do wydruku, korzystamy z najbardziej źródłowego formatu zapisu pliku jakim dysponujemy. W przypadku fotografii cyfrowej idealny będzie tu plik RAW. Edycji pliku dokonujemy na stanowisku, ze sprofilowanym monitorem, korzystając z opcji „softproof” aplikacji graficznej, wcześniej instalując profil ICC medium i drukarki na jakiej planujemy wydruk. Zawsze warto pobrać ze strony najnowsze profile ICC.

Podczas edycji dokonujemy korekty ekspozycji, kontrastu i barw. Usuwamy drobne zanieczyszczenia obrazu wynikające np. z kurzu na matrycy i kadrujemy obraz w proporcjach zgodnych z oczekiwanym wydrukiem, a następnie możemy delikatnie wyostrzyć obraz. Plik do wydruku zapisujemy w formacie JPG, TIFF lub PDF, w najwyższej możliwej jakości, bez kompresji, etc. Plik zapisujemy w przestrzeni sRGB lub AdobeRGB. Staramy się unikać niepotrzebnych konwersji rozdzielczości, systemu i przestrzeni barw, gdyż każda taka operacja ma potencjalny wpływ na jakość i kolorystykę późniejszego wydruku.

Jak drukujemy - technologia i infrastruktura techniczna

Jak drukujemy – technologia i infrastruktura techniczna

Profile barwne ICC naszych mediów do pobrania

Profile barwne ICC naszych mediów do pobrania